Audyt księgowy i badanie sprawozdania — kiedy obowiązkowe

Audyt księgowy pozwala przyjrzeć się dokumentacji i sytuacji finansowej firmy. Obejmuje księgi rachunkowe, operacje finansowe oraz możliwe nieprawidłowości.¹
Kiedy trzeba zbadać sprawozdanie finansowe, a kiedy można zlecić kontrolę dobrowolnie? Wyjaśniamy też, jak przygotować księgi do weryfikacji. Podstawę ustalenia obowiązku badania rocznego sprawozdania stanowi art. 64 ust. 1 ustawy o rachunkowości².

Czym jest audyt księgowy?

Audyt księgowy sprawdza sposób prowadzenia rachunkowości i zapisy w księgach. To cel zlecenia wyznacza zakres kontroli. Samo słowo „audyt” nie oznacza jeszcze ustawowego badania sprawozdania finansowego³.

PKF rozróżnia oferowany przez siebie audyt ksiąg rachunkowych i ustawowe badanie sprawozdania, które przeprowadza biegły rewident.³
Po badaniu powstaje sprawozdanie z badania na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o biegłych rewidentach. Wskazywany dawniej art. 65 został uchylony⁴.

Tabela pokazuje różnicę w przedmiocie i celu obu usług. Zgodnie z pkt 11 KSB 200 badanie ma dać racjonalną pewność co do sprawozdania finansowego i umożliwić wyrażenie opinii⁵.

Co obejmuje audyt i jaki jest jego cel?

Audyt księgowy obejmuje te obszary rachunkowości, które firma wskaże w zleceniu. Kontrola ma ustalić, czy wymagają korekty. Przedsiębiorstwo może wybrać operacje lub zapisy, które chce zweryfikować⁶.

Czym różni się audyt ksiąg od bieżącego prowadzenia księgowości?

Audyt ksiąg ocenia istniejące zapisy; bieżąca księgowość je tworzy i aktualizuje. Ustalenia audytu wskazują sprawy do wyjaśnienia osobom odpowiedzialnym za księgi, ale nie zastępują codziennego księgowania. Art. 20 ust. 1 ustawy o rachunkowości nakazuje ująć w księgach danego okresu każde zdarzenie, które w nim nastąpiło².

Na czym polega niezależna ocena danych finansowych?

Niezależna ocena danych finansowych oznacza, że zapisy analizuje ktoś, kto ich nie przygotował. Taka osoba może zakwestionować przyjęte założenia i wychwycić rozbieżności wymagające wyjaśnienia. Przy badaniu sprawozdania finansowego art. 69 ust. 4 ustawy o biegłych rewidentach wymaga niezależności od badanej jednostki⁴.

Co oznacza audyt w praktyce firmy?

Na potrzeby audytu firma udostępnia materiały objęte zleceniem i wyjaśnia zapisy, które budzą pytania. Na podstawie ustaleń podejmuje decyzje o korektach lub zmianach w prowadzeniu księgowości. Przy badaniu sprawozdania art. 67 ust. 1 nakazuje zapewnić biegłemu rewidentowi dostęp do ksiąg i dokumentów oraz udzielić informacji i wyjaśnień².

Zlecenie wyznacza zakres audytu ksiąg. Ustawowe badanie dotyczy natomiast sprawozdania finansowego³.

Zasady i harmonogram audytu księgowego

Termin audytu księgowego zależy od celu zlecenia i dostępności ksiąg. Badanie sprawozdania trzeba też powiązać z terminami jego sporządzenia i zatwierdzenia. Firma powinna więc ustalić, czy potrzebuje kontroli wybranego obszaru, czy badania wymaganego przepisami. Zgodnie z art. 53 ust. 1 roczne sprawozdanie finansowe podlega zatwierdzeniu nie później niż sześć miesięcy od dnia bilansowego².

Jak ustala się zakres i harmonogram audytu?

Plan audytu zaczyna się od wskazania okresu, ksiąg i zagadnień do sprawdzenia. Firma określa cel, uzgadnia potrzebne dokumenty z wykonawcą i rezerwuje czas na omówienie ustaleń. Harmonogram powinien też uwzględniać moment, w którym księgi za badany okres będą gotowe⁷.

Jak rozpoznać, czy firma podlega obowiązkowi badania?

O obowiązku badania sprawozdania decydują rodzaj jednostki i ustawowe kryteria. Firma ustala swoją kategorię, przyporządkowuje dane finansowe do właściwego roku obrotowego i sprawdza warunki. Dobrowolny audyt ksiąg nie zastąpi obowiązkowego badania. Art. 64 ust. 1 pkt 4 wymaga spełnienia co najmniej dwóch z trzech kryteriów w poprzednim roku; progi zależą od roku obrotowego².

Kiedy warto zaplanować audyt dobrowolny?

Dobrowolny audyt najlepiej zaplanować przed decyzją, do której potrzebne są sprawdzone dane z ksiąg. Firma może wtedy objąć kontrolą zapisy istotne dla tej decyzji. Zostanie też czas na wyjaśnienie ewentualnych rozbieżności.

Kiedy rozpocząć przygotowania do badania sprawozdania?

Do badania sprawozdania warto przygotować się przed terminem jego sporządzenia. Biegły rewident będzie potrzebował dostępu do zamkniętych ksiąg i dokumentacji. Harmonogram powinien uwzględniać poniższe terminy. Art. 52 ust. 1 wymaga sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego nie później niż w ciągu trzech miesięcy od dnia bilansowego².

• Sporządzenie sprawozdania finansowego następuje w ciągu 3 miesięcy od zakończenia roku obrotowego.^8,9
• Zatwierdzenie sprawozdania finansowego następuje w ciągu 6 miesięcy od zakończenia roku obrotowego.^8,9
• Złożenie zatwierdzonego sprawozdania finansowego we właściwym rejestrze sądowym następuje w ciągu 15 dni od zatwierdzenia.^8,9

Terminy sprawozdawcze wyznaczają ramy badania. Zakres audytu ksiąg zależy zaś od celu zlecenia⁷.

Etapy badania ksiąg i wykorzystanie wyników

Badanie ksiąg rachunkowych zaczyna się od ustalenia zakresu kontroli. Potem wykonawca weryfikuje zapisy i omawia ustalenia. Wyniki pomagają wyjaśnić rozbieżności oraz zaplanować zmiany w księgowości firmy.

Jakie są główne etapy badania ksiąg?

Praca nad księgami obejmuje ustalenie zakresu, analizę zapisów i dokumentów oraz przedstawienie ustaleń. Zanim kontrolujący sformułuje wnioski, pyta o operacje wymagające wyjaśnienia. Kolejność czynności zależy od zlecenia. Przy badaniu sprawozdania KSB 500 wymienia siedem możliwych procedur pozyskiwania dowodów, w tym inspekcję dokumentów i zapytania¹⁰.

Co zrobić po otrzymaniu wyników badania?

Sprawozdanie z audytu warto zamienić w zadania dla osób odpowiedzialnych za księgi. Raport może wskazywać błędy, obszary do poprawy i zalecane działania korygujące.¹¹ Firma powinna przy tym odróżnić zapisy wymagające wyjaśnienia od zapisów, które trzeba skorygować¹².

Jak przebiega weryfikacja dokumentów i zapisów krok po kroku?

Weryfikacja polega na prześledzeniu operacji od dokumentu źródłowego do zapisu w księgach. Pozwala sprawdzić, czy oba elementy są ze sobą zgodne. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o rachunkowości podstawą zapisów są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej².

• Dokument źródłowy potwierdza operację ujętą w księgach. Kontrola sprawdza jego treść i związek z zapisem.
• Zapis księgowy pokazuje sposób ujęcia operacji. Kontrola obejmuje przypisane konto i opis.
• Wyjaśnienie rozbieżności ustala przyczynę różnicy między dokumentem a zapisem. Dopiero wtedy można ocenić, czy zapis wymaga korekty.

Jak wykorzystać ustalenia audytu do uporządkowania księgowości?

Działania naprawcze powinny usuwać przyczyny błędów, nie tylko ich skutki. Firma przypisuje odpowiedzialność za korekty i porządkuje obieg dokumentów. Na koniec sprawdza, czy poprawione zapisy odpowiadają dokumentacji¹².

Usługi wspierające analizę finansów firmy

Usługi wspierające analizę finansów firmy odpowiadają na różne potrzeby. Wybór powinien zależeć od decyzji, przed którą stoi przedsiębiorstwo¹³.
Tabela pokazuje obszar i zastosowanie każdej usługi.

Czym jest badanie sprawozdania finansowego?

Badanie sprawozdania finansowego kończy się opinią biegłego rewidenta. Rewident ocenia, czy sprawozdanie przedstawia sytuację majątkową i finansową jednostki zgodnie z właściwymi zasadami rachunkowości. Bada sprawozdanie, a nie samą organizację bieżącej księgowości. Treść sprawozdania z badania, w tym opinię o rzetelnym i jasnym obrazie sytuacji jednostki, określa obecnie art. 83 ust. 3 pkt 8 ustawy o biegłych rewidentach⁴.

Jak analiza finansowa pomaga ocenić sytuację firmy?

Analiza finansowa łączy dane o przychodach, kosztach, należnościach i zobowiązaniach z decyzjami zarządczymi. Przygotowująca ją osoba ustala cel, dobiera dane i wyjaśnia przyczyny zmian. Wynik może wskazać obszary do dalszej kontroli. Rotację należności w dniach oblicza się, dzieląc średni stan należności przez przychody netto ze sprzedaży i mnożąc wynik przez 365¹⁴.

Co obejmuje audyt finansowo-kadrowy?

Audyt finansowo-kadrowy łączy uzgodnione zagadnienia rachunkowe i kadrowe. Część kadrowa może dotyczyć dokumentacji pracowniczej oraz ujęcia związanych z nią rozliczeń. To zlecenie rozstrzyga, które sprawy zostaną sprawdzone.

Kiedy przydaje się zewnętrzny dyrektor finansowy?

Zewnętrzny dyrektor finansowy wspiera firmę w planowaniu finansów i interpretacji wyników. Jego praca pomaga podejmować decyzje zarządcze. Nie zastępuje jednak opinii z badania sprawozdania finansowego.

Firma powinna ustalić, czy potrzebuje opinii o sprawozdaniu, oceny wyników, kontroli kadr czy wsparcia w zarządzaniu finansami. Od tej potrzeby zależy wybór usługi.

Progi obowiązkowego badania sprawozdania finansowego

Obowiązek badania sprawozdania finansowego nie obejmuje każdej firmy. Może wynikać z rodzaju jednostki, szczególnego zdarzenia lub przekroczenia progów z ustawy o rachunkowości. Najpierw trzeba więc ustalić, do której grupy należy przedsiębiorstwo.

Czy każda firma musi poddać sprawozdanie badaniu?

Podstawa obowiązku badania nie jest taka sama dla wszystkich firm. Czasem decyduje rodzaj jednostki, a czasem ustawowe kryteria wielkości. Obowiązek obejmuje m.in. banki, zakłady ubezpieczeń, spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe i spółki akcyjne. Wyjątkiem są spółki akcyjne będące na dzień bilansowy w organizacji.¹¹ Badanie jest też wymagane przy przekształceniu jednoosobowej działalności gospodarczej w spółkę kapitałową¹.

Jak ustalić, czy firma przekracza progi obowiązkowego badania?

Progi obowiązkowego badania pozostałych jednostek sprawdza się na podstawie poprzedniego roku obrotowego. Obowiązek powstaje po spełnieniu 2 warunków dotyczących zatrudnienia, aktywów i przychodów.¹¹

Tabela zestawia kryteria według wielkości, którą firma ma porównać ze swoimi danymi.

Dane w tabeli: 9,11

Firma sprawdza każde kryterium oddzielnie. Potem ocenia, czy spełnia wymaganą liczbę warunków.

Kiedy warto zbadać sprawozdanie mimo braku obowiązku?

Dobrowolne badanie sprawozdania finansowego może być przydatne właścicielom lub podmiotowi finansującemu. Daje im opinię o danych przedstawionych w sprawozdaniu. Takiego badania nie należy utożsamiać z kontrolą wybranych zapisów księgowych.

Kiedy przeprowadza się badanie za dany rok obrotowy?

Badanie za rok obrotowy trzeba zaplanować tak, by biegły rewident wydał opinię przed zatwierdzeniem sprawozdania. Przy obowiązkowym badaniu opinię przesyła się do KRS wraz z rocznym sprawozdaniem finansowym. Raportu z badania nie trzeba przesyłać⁸.

O obowiązku badania decyduje rodzaj jednostki, szczególne zdarzenie albo spełnienie ustawowych progów.

Korzyści z dobrowolnego audytu księgowego

Dobrowolny audyt księgowy pomaga ocenić ryzyka w księgach przed decyzją wymagającą wiarygodnych danych. Firma może go rozważyć przed zmianą biura rachunkowego, pozyskaniem inwestora lub ubieganiem się o kredyt. Przydaje się też przy reorganizacji, fuzji albo przejęciu^1,15.

Jak audyt pomaga wykryć ryzyka w księgach?

Audyt ksiąg porównuje zapisy z dokumentami potwierdzającymi operacje. W ten sposób ujawnia rozbieżności i pomaga ustalić ich przyczyny. Firma może oddzielić błędy wymagające korekty od spraw do wyjaśnienia, a potem przypisać odpowiedzialność za usunięcie nieprawidłowości.

Co firma może usprawnić dzięki wynikom audytu?

Wyniki audytu mogą pomóc uporządkować obieg dokumentów, zasady księgowania i kontrolę zapisów. Powtarzające się błędy pokazują, które czynności wymagają zmiany. Raport wskazuje też zapisy do skorygowania.

Jakie firmy mogą skorzystać z dobrowolnej weryfikacji ksiąg?

Dobrowolna weryfikacja ksiąg służy również firmom bez obowiązku badania sprawozdania. Pozwala ocenić wybrany obszar rachunkowości. Zamiast kontrolować całą księgowość, firma może powiązać zakres z konkretną decyzją zarządczą.

Co daje zewnętrzna ocena sposobu prowadzenia księgowości?

Zewnętrzna ocena księgowości konfrontuje sposób ewidencji z dokumentacją i wyjaśnieniami osób prowadzących księgi. Ktoś spoza tego procesu może dostrzec założenia wymagające uzasadnienia. Może też wskazać, co warto zmienić.

Dobrowolny audyt przyniesie firmie więcej pożytku, jeśli odpowie na pytania związane z planowaną decyzją.

Wykonawcy, zakres i odbiorcy badania ksiąg

Wykonawca badania oraz osoba uprawniona do jego zlecenia zależą od rodzaju usługi. Inne zasady dotyczą obowiązkowego badania sprawozdania, inne dobrowolnego audytu ksiąg. Przy dobrowolnej kontroli znaczenie mają również cel zlecenia i sposób prowadzenia księgowości.

Kto może przeprowadzić badanie sprawozdania finansowego?

Obowiązkowe badanie sprawozdania finansowego przeprowadza zewnętrzna firma audytorska zatrudniająca uprawnionych biegłych rewidentów.⁸ Zlecenie składa organ zatwierdzający sprawozdanie, z zastrzeżeniem przewidzianych wyjątków. Kierownik jednostki nie ma takiego uprawnienia⁸.

Jak określić zakres zleconej weryfikacji ksiąg?

Zakres dobrowolnego audytu księgowego wynika z decyzji zarządu jednostki. Kontrola może objąć również podatki i składki na ubezpieczenia społeczne.⁸ W zleceniu firma wskazuje okres, rodzaj ewidencji i zagadnienia do oceny. Wykonawca może wtedy odnieść ustalenia do pytań firmy.

Jak dopasować rodzaj badania do potrzeb firmy?

Rodzaj weryfikacji powinien odpowiadać celowi kontroli i sposobowi prowadzenia księgowości. Tabela pokazuje przykładowy zakres audytu oferowanego przez KKR. Firma korzystająca z ewidencji uproszczonej nie potrzebuje kontroli opartej na kontach księgi głównej¹⁶.

Dla kogo przeznaczona jest usługa audytu ksiąg?

Dobrowolny audyt ksiąg rachunkowych pozwala ocenić zapisy niezależnie od obowiązku badania sprawozdania. Zlecenie może złożyć zarząd spółki, kierownik jednostki lub rada nadzorcza.⁸

Przed zleceniem usługi firma powinna określić, czy chodzi o ustawowe badanie sprawozdania. Jeśli chce sprawdzić konkretne księgi i rozliczenia, potrzebuje inaczej określonej kontroli.

Audyt i kontroling w zarządzaniu firmą

Audyt księgowy sprawdza rzetelność danych i sposób ich ujęcia w księgach. Kontroling korzysta z tych danych przy planowaniu i ocenie wyników firmy. Może porównywać wykonanie z planem, ale nie potwierdza poprawności zapisów księgowych.

Czym różni się kontroling od weryfikacji danych księgowych?

Przed analizą odchyleń firma powinna wyjaśnić rozbieżności w danych użytych w raporcie zarządczym. Tabela pokazuje, na jakie pytanie odpowiada każde z tych działań.

Kontroling pomaga zarządzać na podstawie danych. Audyt sprawdza ich księgową podstawę.

Wybór audytora i ocena jego ustaleń

Wybór audytora zależy od rodzaju zlecenia, sposobu pracy i formy przedstawienia ustaleń. Firma powinna uzgodnić obszary kontroli. Warto też ustalić, jak audytor opisze stwierdzone nieprawidłowości.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze audytora?

Przy wyborze audytora liczą się doświadczenie w danym obszarze, sposób dokumentowania pracy i zasady poufności. Uzgodnienia powinny wskazywać osobę, która odpowie na pytania podczas kontroli. Trzeba też określić formę przekazania ustaleń.

Jakie nieprawidłowości w księgach może ujawnić badanie?

Badanie ksiąg może ujawnić zapisy na niewłaściwych kontach lub bez wystarczającego uzasadnienia. Może też wykazać różnice między ewidencją a dokumentacją. Znaczenie ustalenia zależy od jego przyczyny i wpływu na dane finansowe firmy.

Jak odczytać ustalenia i zalecenia z raportu?

Raport z audytu warto czytać, łącząc każde ustalenie z przyczyną i skutkiem. Dopiero wtedy można ocenić proponowane działanie.

• Ustalenie audytu wskazuje zapis lub sposób postępowania zakwestionowany podczas kontroli. Firma powinna sprawdzić, jakich dokumentów dotyczy.
• Przyczyna nieprawidłowości wyjaśnia źródło rozbieżności. Pomaga odróżnić pojedynczy błąd od problemu w prowadzeniu ksiąg.
• Zalecenie audytora wskazuje działanie do rozważenia. Osoba odpowiedzialna za księgi ocenia jego wpływ na zapisy i dokumentację.

Przed decyzją o korekcie firma powinna zrozumieć, skąd wzięła się wskazana w raporcie nieprawidłowość.

Skutki finansowe i prawne błędów w księgach

Błędy w księgach rachunkowych mogą zniekształcić wynik finansowy lub rozliczenia podatkowe. Dane z ksiąg służą bowiem do sporządzania sprawozdania i deklaracji. Przy błędnej kwalifikacji kosztu albo pominięciu przychodu firma ustala przyczynę i zakres potrzebnych korekt.

Kontrola podatkowa może wykazać różnice między księgami, dokumentami źródłowymi i deklaracjami. Skutki prawne zależą od rodzaju błędu oraz jego wpływu na zobowiązanie podatkowe. Firma powinna zachować dokumentację wyjaśniającą przyczynę i sposób poprawienia nieprawidłowości.

Skutek błędu zależy od jego wpływu na sprawozdanie, rozliczenia i obowiązki firmy.

Przygotowanie dokumentów do audytu księgowego

Dokumentację księgową przygotowuje się zgodnie z zakresem audytu. Wykonawca musi móc powiązać zapisy z dokumentami źródłowymi. Firma ustala też, kto udostępni materiały i odpowie na pytania dotyczące ksiąg.

Jakie dokumenty są potrzebne do rozpoczęcia audytu?

Dokumenty do audytu mogą obejmować sprawozdania finansowe, faktury, umowy, dokumenty podatkowe i rejestry płac.¹¹ Wykonawca dobiera je do zagadnień objętych kontrolą. Firma wskazuje miejsce przechowywania materiałów i osobę, która je udostępni.

Jakie sytuacje warto uwzględnić przy ustalaniu zakresu zlecenia?

Zakres zlecenia powinien uwzględniać zdarzenia wpływające na prowadzenie ksiąg. Może chodzić o zmianę osoby odpowiedzialnej za księgowość, migrację danych do nowego systemu lub nietypowe operacje. Taka informacja kieruje uwagę wykonawcy na zapisy wymagające wyjaśnienia.

Jak uporządkować księgi i dokumenty przed audytem?

Księgi i dokumenty warto ułożyć tak, by można było szybko znaleźć potwierdzenie badanego zapisu.

• Ewidencja księgowa powinna wskazywać okres i operację, której dotyczy zapis.
• Dokumenty źródłowe powinny odpowiadać właściwym operacjom, także przy księgowości online.
• Wyjaśnienia do zapisów powinny wskazywać osobę znającą okoliczności operacji.

Tak przygotowane materiały pozwalają prześledzić drogę od zapisu do dokumentu.

Jak ustalić z wykonawcą zakres i warunki zlecenia?

Warunki zlecenia powinny określać przedmiot kontroli, dostęp do materiałów, harmonogram i formę ustaleń. Przy umowie o badanie sprawozdania finansowego minimalny okres wynosi 2 lata, a umowę można przedłużyć o 2 lata.⁸ Jasne warunki pozwalają odróżnić badanie sprawozdania od kontroli wybranych zapisów⁹.

Przygotowanie do audytu łączy ustalony zakres, uporządkowaną dokumentację i warunki współpracy.

Ocena jakości obsługi księgowej w firmie

Jakość obsługi księgowej widać w możliwości wyjaśnienia zapisów, uzgodnienia sald i odtworzenia obiegu dokumentów. Ocena powinna dotyczyć codziennego sposobu pracy. Poprawność pojedynczej deklaracji nie daje pełnego obrazu.

Jakie pytania zadać osobom prowadzącym księgowość?

Osoby prowadzące księgowość powinny wiedzieć, kto dostarcza dokumenty i zatwierdza ujęcie nietypowych operacji. Powinny też umieć wyjaśnić różnice w saldach. Firma może zapytać, gdzie opisano procedury rachunkowe i kto za nie odpowiada. Odpowiedzi pokażą, czy podział zadań jest jasny.

Po czym poznać, że sposób prowadzenia księgowości wymaga usprawnienia?

Sposób prowadzenia księgowości wymaga poprawy, gdy zapisów nie da się powiązać z dokumentami. Niepokojąca jest też niemożność wyjaśnienia różnic w saldach. Jeśli podobne dokumenty trafiają do ewidencji różnymi drogami, firma powinna uporządkować obieg i przypisać odpowiedzialność.

Sprawna obsługa pozwala odtworzyć zapis i wskazać osobę, która potrafi go wyjaśnić.

Zasady udostępniania ksiąg rachunkowych do badania

Księgi rachunkowe udostępnia się wykonawcy zgodnie z zakresem zlecenia. Trzeba przy tym zachować poufność i możliwość prześledzenia zapisów. Firma określa, kto nadaje dostęp, przekazuje dokumenty i odpowiada na pytania o operacje.

Dostęp do systemu księgowego powinien umożliwiać odczyt bez ryzyka przypadkowej zmiany zapisów. Dokumenty przesyłane poza systemem trzeba powiązać z pozycjami ewidencji. Firma nadal kontroluje uprawnienia wykonawcy i sposób przekazywania danych osobowych.

Wykonawca musi móc zbadać zapisy. Firma powinna przy tym zachować kontrolę nad swoimi danymi.

Dobrowolne badanie sprawozdania przez biegłego rewidenta

Dobrowolne badanie sprawozdania finansowego przez biegłego rewidenta daje niezależną opinię, choć firma nie ma obowiązku badania. Decyzja o zleceniu usługi powinna odpowiadać potrzebom odbiorców sprawozdania. Mogą nimi być właściciele lub podmiot finansujący.

Zakres badania obejmuje sprawozdanie jako całość. Nie ogranicza się do wybranego problemu w księgach. Jeśli firma chce wyjaśnić konkretny zapis lub rozliczenie, powinna zlecić odrębną weryfikację.

Dobrowolne badanie służy uzyskaniu opinii o sprawozdaniu finansowym.

Ustalenie zakresu współpracy z księgowością

Zakres współpracy z księgowością powinien jasno dzielić zadania. Trzeba ustalić, kto prowadzi zapisy, dostarcza dokumenty, wyjaśnia różnice i wykonuje korekty po audycie. Bieżąca obsługa księgowa nie jest tym samym co niezależna kontrola ksiąg.

Finerto oferuje bezpłatną konsultację dotyczącą rozwiązań księgowych, trwającą 30 minut.¹ Przed rozmową firma może spisać zadania księgowości. Warto też wskazać obszary, w których odpowiedzialność pozostaje niejasna¹⁷.

Jasny podział obowiązków pomaga później wykorzystać ustalenia audytu.

Kontrola zapisów i sald w księgach rachunkowych

Kontrola zapisów i sald w księgach rachunkowych sprawdza podstawę dokumentową operacji finansowych i zgodność ich ujęcia z przyjętymi zasadami. Audyt może objąć dowody źródłowe, politykę rachunkowości oraz zasady prowadzenia księgi głównej i pomocniczych.³

Kontrola rozrachunków może dotyczyć terminów regulowania zobowiązań i płatności od kontrahentów. Obejmuje też poprawność przypisania operacji do kont.⁸ Aby wyjaśnić różnicę w saldzie, trzeba powiązać zapis z dokumentem i sprawdzić użyte konto.

Wynik kontroli powinien wskazywać zapisy lub salda, które trzeba wyjaśnić albo skorygować.

Koszt prowadzenia pełnej księgowości a zakres usług

Koszt prowadzenia pełnej księgowości dotyczy stałej obsługi, a koszt audytu – odrębnej kontroli. KKR wycenia audyt księgowy indywidualnie. Cennik tej firmy odnosi się do usług księgowych, nie do audytu¹⁶.

Zakres audytu wpływa na wycenę. Firma wskazuje okres, obszary ksiąg i oczekiwaną formę ustaleń. Porównując oferty, powinna oddzielić wynagrodzenie za prowadzenie księgowości od zapłaty za jej weryfikację.

Cena bieżącej obsługi księgowej nie jest ceną audytu.

Najczęściej zadawane pytania

Jak długo trwa audyt księgowy?

Czas audytu zależy od jego celu, ustalonego zakresu i dostępności ksiąg. Harmonogram warto uzgodnić z wykonawcą, uwzględniając też czas na omówienie ustaleń.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.