Składka zdrowotna i ZUS na ryczałcie — progi i wyliczenie

W 2026 r. składka zdrowotna przedsiębiorcy na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych zależy od przychodu, nie od dochodu¹.
Poniżej znajdziesz progi składki i zasady rozliczenia rocznego. Wyjaśniamy też odliczenie składki zdrowotnej od przychodu oraz rozliczanie składek ZUS społecznych.

Czym jest składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku i jak działają progi?

Składkę zdrowotną na ryczałcie opłaca się co miesiąc. W 2026 r. jej wysokość zależy od jednego z trzech progów przychodu, liczonego od początku roku kalendarzowego².
Podstawa wymiaru to kwota, od której oblicza się składkę. Jej wysokość wynika z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał 2025 r., ogłaszanego przez GUS³.

Ile wynosi miesięczna składka zdrowotna przy poszczególnych progach przychodu?

Miesięczna składka zdrowotna ryczałtowca wynosi 9% podstawy wymiaru właściwej dla danego progu².
Dla porównania tabela zawiera też składki obowiązujące w poprzednim roku⁴.

Tabela zestawia progi przychodu, podstawy wymiaru i miesięczne składki w 2026 r. z historycznymi kwotami składek z 2025 r.

Dane w tabeli: 1,2,5

Jak ustalić właściwy próg przychodu do obliczenia składki?

Próg składki zdrowotnej zależy od przychodów osiągniętych od początku roku, nie od przychodu z jednego miesiąca. W 2026 roku o wysokości składki decyduje przekroczenie rocznych progów: 60 000 zł i 300 000 zł⁴.
Właściwy próg przedsiębiorca ustala kolejno:

• Ewidencja przychodów służy do zsumowania przychodów od początku roku do końca rozliczanego miesiąca.
• Suma przychodów wskazuje przedział w tabeli, a wraz z nim miesięczną składkę.
• Kolejny miesiąc oznacza ponowne zsumowanie przychodów, bo przekroczenie progu zmienia bieżącą składkę.

Jak rozliczyć składkę roczną po przekroczeniu progu w trakcie roku?

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej porównuje należność wynikającą z przychodu za cały rok ze składkami opłacanymi co miesiąc. Zgodnie z art. 81 ust. 2e ustawy zdrowotnej roczna podstawa składki odpowiada progowi osiągniętemu w całym roku⁶.
Po przekroczeniu progu przedsiębiorca wykonuje następujące czynności:

• Roczny przychód wskazuje próg właściwy do rozliczenia za cały rok.
• Składka należna za rok zależy od tego progu oraz okresu podlegania ubezpieczeniu.
• Zapłacone składki pomniejszają roczną należność; niedopłatę trzeba uregulować, a przy nadpłacie można wystąpić o zwrot.

Przekroczenie progu może oznaczać dopłatę roczną, choć przedsiębiorca regularnie opłacał miesięczne składki.
Jeśli przychód przekroczy 60 000 zł, dopłata za pełny rok może wynieść 3 986,76 zł przy składkach miesięcznych opłacanych w kwocie 498,35 zł⁷.

Składka zdrowotna w 2026 roku na ryczałcie i podatku liniowym: zasady oraz możliwe zmiany

Składkę zdrowotną rozlicza się inaczej przy ryczałcie ewidencjonowanym, a inaczej przy podatku liniowym.
O sposobie odliczenia decyduje forma opodatkowania wybrana przez przedsiębiorcę.

Tabela porównuje, jak w obu formach opodatkowania uwzględnia się zapłacone składki zdrowotne.

Dane w tabeli: 8

Czym jest składka zdrowotna i kogo dotyczy w 2026 roku?

Składka zdrowotna jest obowiązkową wpłatą przedsiębiorcy na ubezpieczenie zdrowotne. Ryczałtowcy mogą odliczać opłacone składki, ale wskazany limit dotyczy wyłącznie podatników rozliczających liniowy PIT⁹.
Przedsiębiorca na ryczałcie pomniejsza przychód o 50% zapłaconych składek zdrowotnych⁸.

Jak przygotować rozliczenia firmy na 2026 rok?

Rozliczenie firmy wymaga oddzielenia składki zdrowotnej od składek ZUS społecznych. Każdy rodzaj składki odlicza się według właściwych zasad.
Na ryczałcie od przychodu można odliczyć całość kwalifikujących się zapłaconych składek społecznych, lecz w przypadku składek zdrowotnych obowiązuje wspomniany limit odliczenia¹⁰.

• Ewidencja przychodów pozwala ustalić przychód potrzebny ryczałtowcowi do rozliczenia składki.
• Dowody opłacenia składek odróżniają kwoty zapłacone od tych, które zostały jedynie naliczone.
• Rozliczenie podatku uwzględnia składki społeczne i zdrowotne według odrębnych zasad odliczenia.

Które zmiany w składce zdrowotnej na 2026 rok pozostają niepewne?

Zapowiadana reforma składki zdrowotnej nie weszła w życie w 2026 r. po wecie prezydenta¹.
Przedsiębiorca rozliczający ten rok nie stosuje więc zasad przewidzianych w reformie.

Jak rozlicza się składkę zdrowotną przy podatku liniowym?

Podatnik liniowego PIT rozlicza opłacone składki zdrowotne według zasad właściwych dla tej formy opodatkowania. Musi przy tym pilnować limitu, który nie dotyczy odliczenia na ryczałcie.
W 2026 roku łączny limit składek zdrowotnych odliczanych od dochodu lub zaliczanych do kosztów przy podatku liniowym wynosi 14 100 zł¹¹.

Minimalna składka zdrowotna w 2026 roku: zasady obliczania

Minimalna składka zdrowotna nie jest jednakowa dla wszystkich form opodatkowania działalności. Przy ryczałcie ewidencjonowanym należność wynika z progu przychodu, nie z zasad minimalnej składki stosowanych przy innych formach rozliczenia.
Przy przychodach do 60 000 zł podstawą jest 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału 2025 roku⁴.

Ile wynosi minimalna składka zdrowotna i kiedy ma zastosowanie?

Składkę zdrowotną przy pozarolniczej działalności bez przychodów wskazano na 2026 r. w kwocie 830,58 zł².
Kwota ta nie zastępuje zasad obowiązujących ryczałtowca. Jego składka zależy od progu przychodu przedstawionego w tabeli powyżej⁴.

Najczęściej zadawane pytania

Czy do odliczenia wystarczy składka zdrowotna naliczona, ale jeszcze nieopłacona?

Nie. Na ryczałcie obowiązuje wspomniany limit odliczenia zapłaconych składek zdrowotnych, dlatego warto zachować dowody ich opłacenia.

Czy składki społeczne i zdrowotne można odliczać na ryczałcie według tych samych zasad?

Nie. Kwalifikujące się, opłacone składki społeczne można odliczyć od przychodu w całości, a składki zdrowotne — w 50%.

Czy roczne rozliczenie składki uwzględnia okres, w którym przedsiębiorca podlegał ubezpieczeniu?

Tak. Roczna należność zależy zarówno od progu osiągniętego w całym roku, jak i od okresu podlegania ubezpieczeniu.

Czy przekroczenie progu może wpłynąć na rozliczenie składek za cały rok?

Tak. Roczną należność ustala się według progu osiągniętego w całym roku, więc mimo regularnych wpłat miesięcznych może powstać dopłata.

Ceny i warunki sprawdzone u źródeł: październik 2026.